Irak Türkmeni hukukçu, gazeteci, dil araştırmacısı ve çevirmen
1933–2025
Habib Abdülcabbar Hürmüzlü, Irak Türkmeni hukukçu, gazeteci, dil araştırmacısı ve çevirmendir. 1933'te Kerkük'ün Begler Mahallesi'nde, Türkmen Hürmüzlü ailesinde doğdu. Bağdat Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1954'te mezun oldu, altı yıl Kerkük'te avukatlık yaptı ve diğer Türkmen...
Biyografi
Habib Abdülcabbar Hürmüzlü
Habib Abdülcabbar Hürmüzlü, Irak Türkmeni hukukçu, gazeteci, dil araştırmacısı ve çevirmendir. 1933'te Kerkük'ün Begler Mahallesi'nde, Türkmen Hürmüzlü ailesinde doğdu. Bağdat Üniversitesi Hukuk Fakültesinden 1954'te mezun oldu, altı yıl Kerkük'te avukatlık yaptı ve diğer Türkmen avukatlarla birlikte 1959 Kerkük Katliamı mağdurlarının ailelerini askerî mahkemelerde ücretsiz savundu. Daha sonra Bağdat Üniversitesinde idare hukuku alanında yüksek lisansını tamamladı; kurumsal ORSAM biyografisi dereceyi 1970'e, FUZÛLÎ'nin anma biyografisi ise 1975'e tarihler, bu yüzden burada kesin yıl verilmemektedir. 1960–1980 arasında Irak Evkaf ve Din İşleri Bakanlığında hukuk işleri müdürlüğü ve genel müdürlük görevlerinde bulundu. Beşir gazetesinin çıkarılmasına katıldı, 1960–1977 arasında Kardeşlik dergisinin yazı işleri sekreterliğini yürüttü. Türkiye'ye yerleştikten sonra Irak Türkleri Kültür ve Yardımlaşma Derneğinin İzmir şubesini kurdu; Irak Araştırmaları Merkezi, Global Strateji Enstitüsü ve ORSAM'da çalıştı. Araştırmalarını Irak Türkmen Türkçesi ile Türkmenlerin hukukî ve kültürel hafızasına adadı. 10 Nisan 2025'te Ankara'da 92 yaşında öldü ve ertesi gün Karşıyaka Mezarlığına defnedildi.
Seçili eserler
Bilinen eserleri
Başlıca eserleri Irak Hukukunda Kamu Kurumlarının Denetimi (1977)Kerkük Türkçesi Sözlüğü (2003)Ekrem Pamukçu ile Irak'ta Türkmen Boy ve Oymakları (2005)ilk sözlüğün genişletilmiş baskısı olan Irak Türkmen Türkçesi Sözlüğü (2013)Türkmen Denen Bir Kavim (2016)Bir Türkmen Gazetecinin Hatıraları (2016)Irak'ın Hukuki Yapısı İçinde Türkmenler (Türkçe çeviri2020)Temmuz 1959 Kerkük Katliamı (2020) ve Irak Türkü Önemli Şahsiyetler'dir (2023). Kerkük'ün kimliğiHaşim Nahit Erbil ve Irak'taki Türk varlığı üzerine eserleri Arapçaya çevirdi; hukukdilsiyaset ve kültür konularında çok sayıda makale yayımladı. Araştırmada kendisine ait doğrulanmış bir şiir kitabı veya şiir bulunmamıştır; Hürmüzlü şair değilaraştırmacı ve yazardır ve ona şiir atfedilmemelidir.